Od początku 2002 roku w ramach przypominania o okrągłych rocznicach związanych z warszawską komunikacją będziemy także informować o tym, co w danym miesiącu wydarzyło się ciekawego w dziedzinie taboru tramwajowego i autobusowego, a więc o dostawach, kasacjach, remontach taboru itp. Na początek jednak - oprócz styczniowych retrospekcji - proponujemy zaznajomić się z faktami, które wydarzyły się okrągłą ilość lat temu, jednak do tej pory nie udało się nam odszukać dokładnej daty dziennej.

30 lat temu
na przestrzeni 1972 roku
- linię 109 wydłużono z pętli Nowe Górce przez ul. Górczewską i Lazurową do pętli BEMOWO;
- linię 116 kursującą na trasie pl. Komuny Paryskiej - pl. Unii Lubelskiej wydłużono przez ulice Belwederską, Sobieskiego, Limanowskiego do ulicy Konstancińskiej; jednocześnie uruchomiono linię 116-bis kursującą na trasie: pl. Zwycięstwa - Stegny;
- linię 176 kursującą na trasie Odrowąża/Wincentego - Marywilska (Kanał) wydłużono do placu Leńskiego;
- linię szczytową 337 kursującą na trasie Wiatraczna - Marysin (Śnieżki) zamieniono na całodzienną 137-bis;
- linię szczytową 327 kursującą na trasie Wiatraczna - Wygoda (Stelmachów) wydłużono przez ulice Chełmżyńską, Strażacką do ul. Wieczorkiewicza w Rembertowie (Dw. PKP Rembertów);
- uruchomiono szczytową linię 358 na trasie: EMILII PLATER Aleje Jerozolimskie most Poniatowskiego Waszyngtona Kinowa ROZŁUCKA (powrót Walewską);
- trasa linii szczytowej 369 (Dw. Wschodni - Wincentego) przybrała postać: WILEŃSKA 11 Listopada Wincentego Kondratowicza Łabiszyńska OSIEDLE BRÓDNO (powrót Łojewską, Chodecką);
- linia pospieszna J została wydłużona od ul. Zamienieckiej do Zajezdni MZK "Ostrobramska"; dalej ulica się urywała;
- linia pospieszna K została skierowana na nowe osiedla Saskiej Kępy; od ul. Saskiej zamiast do Wersalskiej pojechała Brazylijską i Międzynarodową do pętli przy ul. Zwycięzców; zmiana ta podyktowana była m.in. budową Trasy Łazienkowskiej w miejscu alei Stanów Zjednoczonych;

25 lat temu
na przestrzeni 1977 roku
- uruchomiono pierwszą linię przyspieszoną na Ursynów; linia 492 rozpoczynała się na ul. Chmielnej w pobliżu Dworca Centralnego po czym przez ulice: Chałubińskiego al. Niepodległości Puławska Dolina Służewiecka al. Komisji Edukacji Narodowej Bartoka docierała do pętli Ursynów (obecnie Ursynów Północny); linia kursowała tylko w godzinach szczytu z częstotliwością 7-minutową i obsługiwały ją zakłady R-7 i R-9;
- w celu poprawy obsługi nowego osiedla mieszkaniowego na Targówku linię 160 wycofano ze Starej Pragi i wydłużono na Targówek do ul. Gorzykowskiej; podobnie postąpiono z liniami 162 i 462, które wydłużono na Targówek od strony ul. Wincentego (kryterium uliczne Borzymowska - Korzona - Kołowa); wspólną pętlę dla wszystkich linii przy ul. Trockiej wybudowano dopiero trzy lata później; wraz z wydłużeniem 160 zlikwidowano linię 319 (Wileńska - Zacisze);
- w celu poprawy obsługi nowego osiedla mieszkaniowego na Jelonkach uruchomiono linię szczytową 305 na trasie Dw. Centralny - Osiedle Lazurowa; linia ta przez rok czasu na końcowym odcinku jechała nieistniejącym dziś fragmentem ulicy Batalionów Chłopskich od Lazurowej do Człuchowskiej;
- uruchomiono linię 105-bis na trasie Wola Cm.Kat. - Połczyńska - Szeligowska - Lazurowa - Kocjana; była to pierwsza linia docierająca w rejon osiedla na Grotach; od 1979 zastąpiła ją linia 149;
- zlikwidowano pętlę uliczną u zbiegu ulic Dąbrowskiego i Łowickiej; linię 125 skierowano do pętli przy ul. Kazimierzowskiej, a 182 do pętli ulicznej u zbiegu Odyńca i Komarową (powrót Chodkiewicza i Rakowiecką); jednocześnie likwidacji uległy linie 325 (Długa - Łowicka) i 371 (Długa - Kazimierzowska);
- linię 148 wydłużono z al. Reymonta do Huty Warszawa, a linię 348 (Dw. Centralny - Huta Warszawa) zlikwidowano;
- niedawno uruchomioną linię 193 (pl. Trzech Krzyży - Wilanów) wydłużono do placu Zwycięstwa;
ˇ wybudowano pętlę w pobliżu Centrum Zdrowia Dziecka w Międzylesiu, dokąd wydłużono linie 115 i F z pętli przy ul. Bursztynowe;
- wydłużono linię 207 z Raszyna przez Rybie, Jaworową i Dawidy do wsi Łady;
- uruchomiono linię podmiejską 209 z Zacisza do Ząbek; aż do 1992 roku linię tę obsługiwały dwie brygady, nawet pomimo wydłużenia na Bródno i do Zielonki;
- rozszerzono zakres terytorialny komunikacji nocnej: linia 601 została wycofana z Włoch i skierowana do Nowych Górc; 602 wydłużone z Bródna do krańca przy Zajezdni "Pożarowa"; 604 na Ursynów; 605 do Rembertowa; 612 do Zacisza; 611 zostało wydłużone całkiem nową trasą od Emilii Plater przez Sobieskiego do Wilanowa; utworzono także nową linię 609 z Wiatracznej do Falenicy kursującą inaczej niż wszystkie - co 38 minut (!);

20 lat temu
na przestrzeni 1982 roku
- w związku z budową osiedla mieszkaniowego na Bemowie wydłużono linie 105 i 603 ze starej pętli na Bemowie do Chomiczówki; zlikwidowano przez to wahadłową linię 105-bis (Bemowo - Huta Warszawa); uruchomiono całkiem nową linię 184 kursującą do dziś po niezmienionej trasie Dworzec Zachodni - Huta Warszawa; początkowo linia 184 kursowała co 12-15 minut w dni robocze i co 18 minut w święta; obsługiwana była przez zakład R-6;
- zlikwidowano linię 330 i wydłużono 130 do Krańcowej;
- zmieniono trasę linii 137-bis; do tej pory pokrywała się całkowicie z linię 137; teraz łączyła Wiatraczną z Marysinem przez al. Stanów Zjednoczonych, Grenadierów i Ostrobramską;
- linia 147 została skierowana przez Osiedle Gocław;
- w ramach przebudowy placu Zwycięstwa przeniesiono pętlę autobusową na plac Teatralny; zmiana dotyczyła linii 106 175 193 195 406 i 495;
- z linii 204 wydzielono jedną brygadę oznaczoną jako 204-bis, która zamiast do Janówka jechała do Zagórza; w ten sposób w dni świąteczne obie linie kursowały z częstotliwością co 70 minut każda;
- zlikwidowano linię C-bis (Dw. Centralny - Radość) kursującą w dni robocze co 13-20 minut i obsługiwaną wozami z R-10; odzyskane brygady nie zasiliły przeciążonej linii C; jej rozkład w ogóle się nie zmienił;
- zamknięto na wieloletni remont most w Białołęce dzieląc tym samym linię 145; część pozostała na ulicy Płochocińskiej powróciła do dawnego oznaczenia 165 i została wydłużona aż do granicy miasta w Kobiałce; część "prawobrzeżna" została skrócona do dawnej pętli w Białołęce, natomiast na drugim końcu linia 145 została radykalnie wydłużona z Bródna obecną trasą przez Targówek, Zacisze, Ząbki do pętli w Kawęczynie

50 lat temu
21 stycznia 1952 r. oddano do użytku dwie nowe trasy trolejbusowe: na ul. Czerniakowskiej i na ul. Chałubińskiego; linię 52 przedłużono od Łazienkowskiej do Chełmskiej, utworzono także nową linię trolejbusową 56 na trasie SIENNA (pętla tymczasowa) Marchlewskiego Chałubińskiego al. Niepodległości (Ursynowska Kazimierzowska<) ODYŃCA
21 stycznia 1952 r. wydłużono trasę linii 105 w Chrzanowie od skrzyżowania Szeligowskiej z Lazurową o długość jednego przystanku w rejon ul. Siemiatyckiej.
28 stycznia 1952 r. uruchomiono nową linię 111-bis jako wydłużony wariant linii 111 na trasie: DW. ŚRÓDMIEŚCIE Emilii Plater Nowowiejska Marszałkowska Puławska Rakowiecka Wołoska Racławicka Żwirki i Wigury KOSZARY (111 kończyło przy Płatowcowej)

45 lat temu
7 stycznia 1957 r. linię 125 wydłużono z placu Krasińskich do Rynku Nowego Miasta ulicami: Bonifraterską, Konwiktorską, Zakroczymską, Kościelną i Przyrynkiem; ten uroczy przystanek końcowy przetrwał niecałe 20 lat;
20 stycznia 1957 r. uruchomiono dwie całkiem nowe linie autobusowe obsługujące rejony Pragi dotychczas pozbawione komunikacji miejskiej: 137 na trasie: PL. SZEMBEKA Grochowska Płowiecka Korkowa MARYSIN, 138 na trasie: DW. WSCHODNI Kijowska Targowa Ząbkowska Radzymińska Naczelnikowska Zabraniecka MATUSZEWSKA;
20 stycznia 1957 r. zmieniono oznaczenie linii podmiejskiej 132 BŁOTA - ŚWIDRY WIELKIE na S; już w listopadzie nadano jej numer 202

35 lat temu
2 stycznia 1967 r. z uwagi na "blokowanie skrzyżowania przez skręcający tramwaj" zamknięto dla ruchu liniowego skręt na placu Dzierżyńskiego z kierunku południowego na zachód; uniemożliwiono tym samym funkcjonowanie linii 16 (KOŁO - SADYBA), przez co została skasowana; w jej miejsce powołano cztery nowe linie: dwie tramwajowe i dwie autobusowe;
ˇ 20BIS: PL. NARUTOWICZA - KOŁO;
ˇ 33: SŁUŻEWIEC PRZEMYSŁOWY Woronicza Puławska Spacerowa ... WILANÓW;
ˇ 166: CZERNIAKOWSKA/SOLEC Książęca Aleje Jerozolimskie Marszałkowska al. Świerczewskiego Leszno Górczewska Lumumby OBOZOWA;
ˇ 180 (uruchomiona specjalnie dla "odciążenia tramwajów kursujących ul. Marszałkowską"): LEWARTOWSKIEGO Nowotki Marszałkowska PL. KONSTYTUCJI (już 29 stycznia wydłużona do ul. Madalińskiego na Mokotowie);
12 stycznia 1967 r. linię 159 wydłużono przez nowe osiedla zachodniej Woli od pętli przy Redutowej ulicami: Jana Olbrachta Górczewską Ciołka do pętli ulicznej Ożarowska DEOTYMY Brożka.

30 lat temu
w styczniu 1972 r. od prawie trzech lat po stolicy jeździły wyłącznie "ogórki"; w styczniu 1972 roku nadeszła kolejna dostawa jelczy mexów wyprodukowanych jeszcze w 1971 roku; 33 sztuki rozdzielono na trzy zajezdnie: R-5: 575-580, R-6: 112-123 i R-7: 1351-1365; skasowano 34 stare ogórki: 3 na R-5, 14 na R-6, 8 na R-7 i 9 na R-10;

25 lat temu
8 stycznia 1977 r. uruchomiono pierwsze połączenie autobusowe z Ursusem (wtedy jeszcze samodzielnym miastem); linia nosiła numer 210 i obowiązywała na niej taryfa podmiejska; kursowała co 10-15 minut w dni robocze i co 15 minut w dni świąteczne; obsługę zapewniała zajezdnia "Redutowa"; trasa linii biegła ulicami: WOLA CM. KAT. Fort Wola Wolska Połczyńska Dźwigowa Globusowa Świerszcza Ursus: Traktorzystów (>Mickiewicza Wołodyjowskiego / Sienkiewicza<) URSUS NIEDŹWIADEK; kilka miesięcy później (po przyłączeniu Ursusa do Warszawy) zmieniono charakter linii na miejski i numer - na 194;
w styczniu 1977 r. pomimo wprowadzenia do ruchu w grudniu 1976 r. nowych Jelczy PR110, nadal dostarczano dwudrzwiowe Jelcze Berliety PR100 (w styczniu 6 sztuk: na R-9: 3289-3292, na R-5: 3665 3666); jednocześnie zaczęto już kasować najbardziej zrujnowane 2..3-letnie berliety (3004 3040 3160 3283 i 3508); mało tego - w styczniu 1977 roku do Warszawy sprowadzono ostatnie... OGÓRKI, czyli Jelcze 272 MEX; 10 egzemplarzy ze zmodernizowanym silnikiem Leylanda otrzymało numery 1983-1992 i trafiło na R-11, gdzie dosłużyły do kwietnia 1983 roku;

20 lat temu
17 stycznia 1982 r. wydłużono linię tramwajową 5 z Bielan do Huty
w styczniu 1982 r. w miesiąc po wprowadzeniu stanu wojennego trwała apokalipsa polityczna i taborowa; w ciągu jednego miesiąca pomimo zaniechania dostaw jelczy PR110 i wstrzymania na kilka miesięcy dostaw ikarusów skreślono ze stanu prawie 80 niesprawnych wozów: 50 jelczy PR110 na R-6 i R-8, 7 berlietów PR100 na R-5 oraz 21 jelczy MEXów z przedostatniej serii 1551-1585 na R-11; interwencyjne dostawy ikarusów 260 nadeszły dopiero w październiku (nie licząc przekierowanej w lipcu partii 17 wozów dla NRD); do tego czasu sytuacja stale się pogarszała o czym w następnych odcinkach;

15 lat temu
w styczniu 1987 r. skasowano dwa przegubowce: 2186 i 2980"; z remontu z Lublina wróciły wozy 2556 2557 2559 i 2581 przeznaczone dla zajezdni w Piasecznie; tam też otrzymały numery 3001 3003 3027 i 3028; na R-8 pojawiła się "nowa" solówka 1102 (ex 39)

10 lat temu
w styczniu 1992 r. skasowano wozy 1071 2087" 2334 i 2636; do ruchu wprowadzono kolejne złożone w T-4 ikarusy 260: 288 289 1240 1241 i 1410; z NG wróciły wozy: 377 1468 2240 2615 2748 i 3025 (ex3116) oraz adaptowane z krótkich szkoleniowe przeguby 9013 9014;
1 stycznia 1992 r. wydłużono linie 710 i 724 z Wilanowa aleją Wilanowską do pętli Wilanowska (dawny Dworzec Południowy); jednocześnie pokrywające się w 90 procentach trasy obydwu linii zostały bardziej zróżnicowane; linię 724 poprowadzono w Konstancinie przez ulice Skolimowską, Piaseczyńską, Pułaskiego i dalej przez Chyliczki do Piaseczna; ta zmiana wywołała powszechne oburzenie społeczne i miesiąc później musiano sytuację odwracać o czym wkrótce;
2 stycznia 1992 r. uruchomiono kolejną linię ekspresową; linia E-2 kursowała początkowo na trasie: BEMOWO-LOTNISKO Wrocławska Radiowa Powstańców Śląskich Górczewska Leszno al. Solidarności Marszałkowska Królewska Krakowskie Przedmieście Nowy Świat Aleje Ujazdowskie Belwederska Sobieskiego al. Wilanowska Przyczółkowa WILANÓW;
7 stycznia 1992 r. w wyniku włączenia wsi Aleksandrów do m.st. Warszawy przemianowano linię 705 (FALENICA - ALEKSANDRÓW /WIĄZOWSKA/) na linię zwykłą 186, co równocześnie pociągnęło za sobą zmianę taryfy z podmiejskiej na miejską; w samym Aleksandrowie zmieniono nazwy kilku ulic i przystanków (Poprzeczna -> Ks.Szulczyka i Wiązowska -> Aleksandrów);
11 stycznia 1992 r. zlikwidowano szczytową linię 376 kursującą na trasie: pl. Hallera - Marcelin WFTS

5 lat temu
4 stycznia 1997 r. do niedawno oddanej do użytku pętli autobusowej nad stacją metra KABATY doprowadzono także pozostałe linie: 412 504 505 604 607, tym samym likwidując pętlę NATOLIN-MOCZYDŁO oraz tymczasową zawrotkę przy ul. Rosoła znaną jako NATOLIN-KABATY; infrastruktura przystankowa wzbogaciła się o nowe zespoły przystankowe: KIEPURY (412 505 513 604) i MIELCZARSKIEGO (504 607); nowa pętla służyła tylko do 8 lipca 1999 roku, kiedy to kraniec został przeniesiony na drugą stronę ulicy Wąwozowej w pobliże hipermarketu HIT; sama pętla ustąpiła wtedy miejsca nowej jezdni alei Komisji Edukacji Narodowej;
w styczniu 1997 r. przyjęto na stan R-13 dostarczone przed Nowym Rokiem pierwsze cztery Jelcze M121M (4630-4633); na stan Tramwajów Warszawskich wpisano dwa nowe składy 105Nm: 1466+1465 (R-3) i 1468+1467 (R-4); skasowano autobusy: 446 1032 1229 1647 2407 i 2724 oraz tramwaje: 311 351 656 750; z remontu wróciły autobusy: 2038 (ex-3062) 2622 2911 2974 3121 (NC) i 220 607 1078 1306 1308 1309 1645 2458 2938 (odbudowy) oraz dwa jelcze M11 ex-L11: 91 i 92;


MS