STYCZEŃ 2003

55 lat temu
12 stycznia 1948 r. uruchomiono pospieszną linię E na trasie: Hotel Polonia - Rondo Waszyngtona; w ciągu kilku następnych miesięcy wydłużono ją do placu Szembeka i zmieniono w linię zwykłą, kładąc podwaliny pod dzisiejsze 102;

50 lat temu
12 stycznia 1953 r. miejski autobus dotarł do włączonej niedawno do Warszawy wsi Gać, przemianowanej wówczas na Radiowo; pierwsza pętla znajdowała się w rejonie skrzyżowania Arkuszowej i Księżycowej; oczywiście linia miała numer 110 i jak dziś rozpoczynała bieg na placu Komuny Paryskiej (obecnie Wilsona);
tego samego dnia zlikwidowano tymczasową centralną pętlę autobusową w Alejach Jerozolimskich obok dworca Śródmieście; kończące tam linie skierowano do krańców: Marchlewskiego / KRN (102 do placu Szembeka, 102bis na Gocławek, 128 na Wiślicką, przemianowane w tym dniu z 114bis), Kopernika (107 na Czerniaków), plac Konstytucji (111 na Płatowcową, 111bis do koszar na Żwirki i Wigury, 118 na Solec przez Karową), plac Narutowicza (114 do Portu Lotniczego); likwidacji uległa wspomagająca tramwaje linia 113 kursująca od 1950 roku na trasie plac Zbawiciela - plac Inwalidów;
uruchomiono nową linię 124 na trasie plac Narutowicza - Paluch; co ciekawe ostatni odcinek do czasu rozbudowy lotniska w 1962 roku pokonywała nieistniejącym dziś fragmentem ul. Żwirki i Wigury dochodzącym aż do Palucha;

45 lat temu
1 stycznia 1958 r. z nieznanych bliżej powodów linia 103 kursująca na trasie: plac Unii Lubelskiej - Sobieskiego - Powsinek została przemianowana na 140;
5 stycznia 1958 r. na Pradze uruchomiono wybudowaną już w 1954 roku pętlę uliczną Środkowa - Czynszowa - Wileńska - Stalowa, likwidując przy tym ostatnią ślepą końcówkę tramwajową w Warszawie; z nowej pętli korzystały wówczas tramwaje linii 4 i 32;

40 lat temu
28 stycznia 1963 r. pierwszy autobus dojechał do nowych domów Osiedla Młodych na Grochowie; linia 102 od Waszyngtona pojechała ulicami Wiatraczną, Szaserów, Garwolińską, Szklanych Domów do Wspólnej Drogi, a z powrotem bezpośrednio Szaserów; do dziś zachowała się obszerna zatoka autobusowa na Wspólnej Drodze wykorzystywana jeszcze do 1978 roku; na dotychczasowej trasie do placu Szembeka uruchomiono linię szczytową 102bis;

35 lat temu
8 stycznia 1968 r. w związku z wprowadzeniem autobusów przegubowych na linię 132 (patrz niżej) zlikwidowano wspomagającą ją linię szczytową 332 kursującą na trasie: pl. Zwycięstwa - Reymonta
skasowano 16 Jelczy-Ogórków i 14 jelczy przegubowych;
w styczniu 1968 r. na stan zajezdni Łazienkowska wpisano 10 Jelczy 272 MEX o numerach 191-200, a na Redutową dostarczono 40 nowych przegubowców Jelcz 021 o numerach 2151-2190;
skasowano kolejne 22 autobusy Chausson APH522, których z pierwotnej liczby 358 sztuk pozostało już około 90; do końca roku zaplanowano wycofanie wszystkie chaussonów i wszystkich 179 Ikarusów 620; miały je zastąpić Jelcze-Ogórki;
wpisano na stan dwanaście wagonów 13N nadając im numery 497-502 i 528-533; w kwietniu wozy 501 i 502 przenumerowano na 526 i 527; ze stano skreślono sześć wagonów N (622, 626, 642, 707, 715 i 721) i sześć doczep ND (1577, 1592, 1611, 1695, 1696, 1722) - wszystkie przekazano do innych miast;
zakończyła się ostatnia dostawa trolejbusów; na przełomie grudnia i stycznia dostarczono 12 trolejbusów Skoda 9Tr12; otrzymały numery 200-211; pozwoliło to na kasację kilku starych skód 8Tr z roku 1955;

30 lat temu
2 stycznia 1973 r. w rok po otwarciu zajezdni przy ul. Staniewickiej zaplecze techniczne wzbogaciło się o kolejną, siódmą już zajezdnię autobusową; autobusy z nowej bazy przy ul. Kleszczowej wyjechały na linie w rejonie Ochoty i Okęcia; początkowo były to nowe Jelcze MEX-y o numerach 1911-1982, z czasem wzbogacone o starsze wozy przerzucone głównie z Chełmskiej oraz przegubowce z Redutowej;
8 stycznia 1973 r. przełomowy dzień warszawskiej komunikacji autobusowej: na stan zajezdni Inflancka wpisano pierwsze pięć autobusów Jelcz Berliet PR100 nadając im numery 3001-3005; nowy autobus wyprodukowany na licencji francuskiej był wówczas jednym z najnowocześniejszych rozwiązań tego typu na świecie i miał zrewolucjonizować polski przemysł środków transportu; w latach 1973-77 wyprodukowano ich nieco ponad 1000 sztuk, z czego do MZK Warszawa trafiły 832 sztuki; wszystkie zostały wycofane w latach 1977-83; pierwsze Berliety od razu zaczęły obsługiwać linię pośpieszną A; do końca roku 1973 dostarczono do Warszawy 170 autobusów tego typu (numery 3001-3170); wszystkie umieszczono w zajezdni na Chełmskiej, dokąd w połowie roku przeniesiono także pierwsze 27 sztuk początkowo przydzielone Inflanckiej;
w styczniu 1973 r. w ramach przygotowań do przyjęcia na Chełmską dużej partii Berlietów rozpoczęły się "manewry" taborowe; w styczniu na Pożarową oddelegowano 20 ogórków, a 30 kolejnych zasiliło nową bazę na Kleszczowej; warto nadmienić, że na stanie Chełmskiej znajdowało się jeszcze 31 trolejbusów Skoda 9Tr obsługujących ostatnią linię trolejbusową 52, przy czym sześć z nich zostało skasowanych jeszcze przed jej ostateczną likwidacją;

25 lat temu
5 stycznia 1978 r. dla polepszenia obsługi nowych osiedli na Jelonkach uruchomiono nową linię szczytową 305 na trasie: Dw. Centralny - Os. Lazurowa (Człuchowska); linię obsługiwało dziewięć wozów z Redutowej;
w styczniu 1978 r. po niecałych dwóch latach eksploatacji skreślono ze stanu Berlieta nr 3618 z Inflanckiej (prawdopodobnie po wypadku);
po Warszawie jeździło już 295 nowych Jelczy PR110U; chwilowa przerwa w dostawie kolejnych wozów nie przeszkadzała w rutynowych kasacjach starych Jelczy; w styczniu skasowano 13 Mexów i 2 przegubowce;

20 lat temu
2 stycznia 1983 r. uruchomiono dwie linie podmiejskie 217 i 217bis z Falenicy do Józefowa; linia 217 jechała przez Świdry Małe, a wracała przez Michalin, natomiast 217bis - w kierunku odwrotnym; obydwie linie obsługiwał na zmianę jeden Jelcz PR110U z Ostrobramskiej;
12 stycznia 1983 r. obsługą komunikacyjną objęto kolejny fragment Natolina, na południe od ulicy Nugat (ob. Indhiri Gandhi); w związku z tym przeprowadzono reorganizację tras w tym rejonie; generalną ideą zmian było oddzielenie linii obsługujących Ursynów Północny od linii z Ursynowa Południowego i Natolina; do lepszego zrozumienia istoty zmian niech posłuży poniższa tabelka:

linia	trasa do 11.01.1983	trasa od 12.01.1983
A	HUTA WARSZAWA ... SŁUŻEW	HUTA WARSZAWA... Puławska Wałbrzyska Nowoursynowska Dolina Służewiecka Surowieckiego Romera Herbsta Jastrzębowskiego URSYNÓW PÓŁNOCNY
U	PL. KOMUNY PARYSKIEJ ... Puławska Romera Surowieckiego Bartoka URSYNÓW PÓŁNOCNY	PL. KOMUNY PARYSKIEJ ... Puławska Findera Ciszewskiego Cynamonowa Nugat Dereniowa Płaskowickiej NATOLIN
104	DW. POŁUDNIOWY Puławska Wałbrzyska Nowoursynowska Dolina Służewiecka Rosoła Nugat Nowoursynowska WOLICA	bez zmian
177	PL. UNII LUBELSKIEJ ... STEGNY	PL. UNII LUBELSKIEJ ... Bonifacego al. Sikorskiego Dolina Służewiecka Rosoła Jastrzębowskiego Herbsta Findera Ciszewskiego Dereniowa Płaskowickiej NATOLIN
192	EMILII PLATER ... Puławska Romera Surowieckiego Bartoka Jastrzębowskiego Herbsta Findera Ciszewskiego Dereniowa Nugat Cynamonowa Ciszewskiego URSYNÓW POŁUDNIOWY	EMILII PLATER ... Puławska Dolina Służewiecka al. Komisji Edukacji Narodowej Surowieckiego Romera Herbsta Jastrzębowskiego URSYNÓW PÓŁNOCNY
192 bis	DW. POŁUDNIOWY Puławska Romera Surowieckiego Bartoka Jastrzębowskiego Herbsta Findera Ciszewskiego Dereniowa Płaskowickiej Findera Nugat CYNAMONOWA	DW. POŁUDNIOWY Puławska Dolina Służewiecka al. Komisji Edukacji Narodowej Surowieckiego Romera Herbsta Findera Ciszewskiego Dereniowa Płaskowickiej NATOLIN
195	PL. TEATRALNY ... al. Sikorskiego Dolina Służewiecka al. Komisji Edukacji Narodowej Surowieckiego Romera Herbsta Findera Ciszewskiego Dereniowa Nugat Cynamonowa Ciszewskiego URSYNÓW POŁUDNIOWY	bez zmian
341	URSYNÓW POŁUDNIOWY Ciszewskiego Cynamonowa Nugat Dereniowa Ciszewskiego Findera Herbsta Jastrzębowskiego Bartoka Surowieckiego Romera Puławska ... WYCZÓŁKI	URSYNÓW POŁUDNIOWY Ciszewskiego Cynamonowa Nugat Dereniowa Ciszewskiego Findera Herbsta Romera Surowieckiego al. KEN Dolina Służewiecka Puławska ... WYCZÓŁKI
451	kursuje w godzinach szczytu CHMIELNA ... Puławska Findera Ciszewskiego Dereniowa Nugat Cynamonowa Ciszewskiego URSYNÓW POŁUDNIOWY	kursuje we wszystkie dni tygodnia DW. CENTRALNY ... Puławska Findera Ciszewskiego Cynamonowa Nugat Dereniowa Płaskowickiej NATOLIN
492	CHMIELNA ... Puławska Romera Surowieckiego Bartoka Jastrzębowskiego Herbsta Findera Ciszewskiego Dereniowa Nugat Cynamonowa Ciszewskiego URSYNÓW POŁUDNIOWY	EMILII PLATER ... Puławska Dolina Służewiecka al. Komisji Edukacji Narodowej Surowieckiego Romera Herbsta Jastrzębowskiego URSYNÓW PÓŁNOCNY
495	PL. TEATRALNY ... al. Sikorskiego Dolina Służewiecka al. Komisji Edukacji Narodowej Surowieckiego Romera Jastrzębowskiego URSYNÓW PÓŁNOCNY	PL. TEATRALNY ... al. Sikorskiego Dolina Służewiecka al. Komisji Edukacji Narodowej Surowieckiego Romera Herbsta Findera Ciszewskiego Dereniowa Nugat Cynamonowa Ciszewskiego URSYNÓW POŁUDNIOWY
604	PSTROWSKIEGO ... Puławska Romera Surowieckiego Bartoka Jastrzębowskiego Herbsta Findera Ciszewskiego Dereniowa Nugat Cynamonowa Ciszewskiego URSYNÓW POŁUDNIOWY	PSTROWSKIEGO ... Puławska Dolina Służewiecka al. Komisji Edukacji Narodowej Surowieckiego Romera Herbsta Findera Ciszewskiego Cynamonowa Nugat Dereniowa Płaskowickiej NATOLIN

15 stycznia 1983 r. wydłużono linię 123 (Wiatraczna - Osiedla Gocław) przez al. Zawadzkiego, Egipską, Saską, Brazylijską i Międzynarodową do pętli przy ul. Zwycięzców; główną przyczyną wydłużenia była potrzeba dowiezienia dzieci do szkół, których na Gocławiu brakowało;
29 stycznia 1983 r. wydłużono linię 145 o dwa przystanki do pętli w Brzezinach;
31 stycznia 1983 r. ze szczytowych brygad linii H (Okęcie - Osiedle Tarchomin) uruchomiono linię H bis kursującą na wcześniejszej trasie H z Okęcia do Dąbrówki Szlacheckiej; obie linie zaczęły kursować z częstotliwością 18-minutową, a obsługiwała je w całości Pożarowa Jelczami PR110U;
w styczniu 1983 r. pociągami z Węgier przybyła ostatnia transza dostawy solówek z 1982 roku licząca 83 autobusy; wszystkie wozy umieszczono w nieczynnej jeszcze nowej zajezdni Piasecznie; część nowych wozów ponumerowano od 804 do 856, ale niektóre z nich nigdy nie wyjechały na piaseczyńskie linie, a w Piasecznie jedynie czekały aż zwolni się miejsce w docelowym zakładzie; od marca do maja 1983 r. wozy te sukcesywnie przekazywano do R-5, R-9 i R-11, tak że w Piasecznie pozostało tylko 40 pierwszych solówek (801-840);
piaseczyńska zajezdnia pomału zapełniała się nie tylko autobusami; w styczniu przybyły pierwsze cztery trolejbusy ZiU-9UP dla budowanej linii do Piaseczna; otrzymały numery T001, T002, T003 i T004;
listopadowe dostawy Ikarusów 260 na Woronicza umożliwiły wycofanie z tej zajezdni ostatnich 15 Jelczy PR110 i przerzucenie ich na Pożarową; na Pożarowej skasowano 10 PeeRek, na Ostrobramskiej i Kleszczowej po dwie, a na Redutowej sześć; z Kleszczowej do Ostrobramskiej jako jedyna w tej relacji przeniosła się PeeRka nr 4855 otrzymując numer 4616" (ostatni z zakresu);

15 lat temu
w styczniu 1988 r. tragiczna sytuacja taborowa na Inflanckiej była przyczyną kolejnej "zrzutki na Inflancką"; z dniem 14 stycznia na R-5 przerzucono 6 solówek z R-11 (616, 621, 648, 654, 693, 722 na 20, 54, 45, 48, 15, 56), dwa przeguby z R-6 (2379 na 2861 i 2380 na 2859) oraz 4 przeguby ze Stalowej (3105, 3123, 3125 i 3127 na 2855, 2883, 2870 i 2899); skasowano wozy 2144, 2146, 2272, 2282, 2295, 2296, 2303, 2331, 2756, 2864, 2867 i 2902; sprzedano pomarańczową solówkę 1499 oraz holowniki adaptowane z wozów 2047, 2199 i 2503; pod palnik trafił też pierwszy trolejbus ZiU-9 nr T004;
po remontach w T-4 wyjechały wozy: 43, 405, 1039, 1230, 1641 i 1694 (ex 288);
z remontu w Lublinie wróciły przeguby: 2217, 2788, 2804, 2818 i 2909;
do zajezdni tramwajowej Praga przybyły pierwsze wagony z tegorocznej dostawy; spięto z nich skład 1230+1229; tym samym na Pradze stacjonowało już 49 stopiątek; na Mokotów przerzucono cztery wagony 13N: 14, 38, 367 i 460, a tam skasowano wagony 105 i 113;

10 lat temu
1 stycznia 1993 r. tramwaje linii 4, 13, 26 i 32 wróciły po pół roku nieobecności na remontowany most Śląsko-Dąbrowski; ruch kołowy przywrócono dopiero w lipcu; linię 32 na stałe wydłużono do pętli Annopol (wcześniej docierała tam jedynie w dni świąteczne); oficjalnie zlikwidowano zawieszone dotąd linie 9 (Okęcie - Gocławek) i 34 (Cm. Wolski - Annopol); likwidacja tej pierwszej okazała się decyzją niezbyt przemyślaną i 1 maja 1996 r. linię przywrócono na dotychczasową trasę;
20 stycznia 1993 r. oficjalnie zlikwidowano dwie otwockie linie wewnętrzne 720 i 721; była to czysta formalność, bo zawieszono je już 1 lipca 1992 r.
w styczniu 1993 r. MZK wzbogaciło się o 27 nowych przegubowców; były to zmodernizowane Ikarusy 280 (podtyp 280.37); pierwsze egzemplarze (5250 i 5251) przybyły na Inflancką już w kwietniu 1992 r.; autobusy te dość znacznie odbiegały wyglądem i parametrami od tradycyjnych 280-tek; zastosowano w nich drzwi dwuskrzydłowe zamiast harmonijkowych przy czym drugie drzwi były przesunięte do przodu; autobus był napędzany potężnym 12-litrowym silnikiem MAN D2866 o mocy 310 KM, posiadał automatyczną skrzynię biegów ZF oraz instalacje wpływające na zmniejszenie toksyczności spalin; zbiornik paliwa umieszczony był za przegubem; wewnątrz autobus miał inny układ siedzeń, a kabina kierowcy sięgała do połowy pierwszych drzwi; wszystkie nowe Ikarusy 280.37 były pomalowane w żółto-czerwone barwy (żółty w pasie okien); zakup piętnastu z nich sfinansowała dzielnica Śródmieście, co już w maju przysporzyło tym wozom niesamowitych historii; co ciekawe, wozy "śródmiejskie" różnią się nieznacznie w szczegółach, tj. w konfiguracji otwieranych okien i kolorze wywietrzników; nowe przegubowce otrzymały numery: 5210-5213, 5252-5255, 5260-5263, a wozy "śródmiejskie": 5200-5203, 5220-5222, 5230, 5231, 5280-5283 oraz 2930 i 2960;
skasowano dwie solówki: 249 i 261;
po remontach w T-4 wyjechały wozy: 406 (ex 388), 619 (ex 1609), 622 (ex 1625), 1092 (ex 1214), 1264, 2142, 2276 (ex 2127), 2486, 2770 (ex 3202), 2773 (ex 3209), 2891, 3157 (ex 2510), 3159 (ex 3255); wszystkie remonty styczniowe były już pomalowane na ciemnowiśniowo (do końca grudnia malowano w bardzo jasną czerwień);
z remontu w Lublinie wróciły dwie solówki 9010 i 9059, które otrzymały numery 1097 i 1075; ten ostatni wóz jeździ do dziś bez żadnego kolejnego remontu;

5 lat temu
1 stycznia 1998 r. likwidacji uległa linia 139 (Wilanowska - Stare Kabaty) kursująca tylko w dni robocze; w jej miejsce utworzono linię 806 na trasie Wilanowska - Okrzeszyn, a dojazd do Starych Kabat zapewniono wybranymi kursami linii 519, które w drodze powrotnej z Powsina zajeżdżały na pętlę przy ul. Gąsek;
12 stycznia 1998 r. linię 804 wydłużono ze Szczaków do pętli w Złotokłosie;
17 stycznia 1998 r. wprowadzono skróconą trasę dla linii 803; w dni świąteczne przestała wjeżdżać do Sulejówka i kończyła trasę na dawnej pętli przy Żółkiewskiego;
31 stycznia 1998 r. likwidacji uległa linia 179 (Dw. Gdański - Sadyba) kursująca już tylko w dni robocze; w jej zastępstwie skierowano linię 107 przez Kruczą i Łazienkowską; na 107 zmieniła się też obsługa: miejsce Redutowej zajęła Inflancka; miejskie autobusy definitywnie zniknęły m.in. z ulic Szpitalnej, Mazowieckiej i placu Powstańców Warszawy, gdzie kursowały od swoich początków w 1928 roku, czasowo zastąpione trolejbusami w latach 1946-72;
w styczniu 1998 r. do ruchu przysposobiono kolejne Ikarusy 280.70E: 5717, 5720-5723, 5746-5749, 5776-5779, 5786-5789, 5795-5799 oraz 5759, który z powodu przekroczenia zakresu numeracji dla R-9 otrzymał numer właściwy dla R-5;
po przyjęciu wielkiej grudniowej dostawy jelczy skasowano wozy: 70, 111, 356, 389, 451, 822, 823, 836, 840, 852, 1206, 1226, 1411, 2187, 2301, 2308, 2773, 2775, 2831, 2853, 2866, 2875, 2890, 2901, 3018, 3019, 3020, 3021, 3030, 3035, 3036;
trwała akcja komasacji automatów na Kleszczowej; swoją daninę złożyły dwie kolejne zajezdnie: Chełmska i Ostrobramska; Ikarusy 280.37 nr 5490, 5491, 5400, 5401 i 5402 po oddelegowaniu na R-11 otrzymały numery 5415-5419; w przeciwnym kierunku pojechały zdezelowane wozy: 2662 (na 2939), 2700 (na 2945), 2704 (na 2515), 2718 (na 2520) i czerwony 3207 (na 2522 i od razu do remontu w T-4);
po remoncie w T-4 wyjechały wozy: 1660 (ostatnia "pomarańcza"), 2319, 2406, 2533, 2612, 3102, a po tzw. odbudowie: 603, 1284, 1290, 2647, 2794
Minibus wprowadził do ruchu Scanię nr 16 zakupioną z MPK Kraków;

MS